Μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων
Η διαύγεια του κερατοειδούς είναι απαραίτητη για καθαρή όραση και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα βλαστοκύτταρα που βρίσκονται στο σκληροκερατοειδικό όριο (ΣΚΟ). Τα κύτταρα αυτά συμβάλλουν στην ανανέωση και επούλωση του κερατοειδούς, διατηρώντας την επιφάνειά του λεία και υγιή.
Όταν το μάτι υποστεί χημικό ή θερμικό έγκαυμα, τραυματισμό ή άλλες παθήσεις, τα βλαστοκύτταρα μπορεί να καταστραφούν. Τότε ο κερατοειδής χάνει τη διαφάνειά του, εμφανίζονται φλεγμονή, πόνος, φωτοφοβία και σε σοβαρές περιπτώσεις σημαντική μείωση της όρασης.
Σε προχωρημένες μορφές ανεπάρκειας βλαστοκυττάρων (LSCD), η μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων αποτελεί μία σύγχρονη και αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για την αποκατάσταση της επιφάνειας του κερατοειδούς.
Ανάλογα με το περιστατικό, μπορούν να εφαρμοστούν διαφορετικές τεχνικές:
- Αυτομεταμόσχευση βλαστοκυττάρων: μεταφορά υγιών κυττάρων από το υγιές μάτι του ίδιου ασθενούς στο πάσχον μάτι.
- Μεταμόσχευση από δότη: χρησιμοποιείται όταν υπάρχει βλάβη και στα δύο μάτια.
- Καλλιέργεια βλαστοκυττάρων στο εργαστήριο: λαμβάνεται μικρό δείγμα κυττάρων από τον ασθενή, το οποίο καλλιεργείται και μεταμοσχεύεται ξανά στον κερατοειδή.
Μία από τις πιο σύγχρονες μεθόδους είναι το Holoclar, μια αυτόλογη θεραπεία που βασίζεται σε καλλιέργεια βλαστοκυττάρων του ίδιου του ασθενούς. Μετά τη μεταμόσχευση, δημιουργείται νέο υγιές επιθήλιο κερατοειδούς, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της όρασης και μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο απόρριψης ή επιπλοκών.
Μεταμόσχευση αμνιακής μεμβράνης
Η αμνιακή μεμβράνη είναι ένας εξαιρετικά λεπτός ιστός που προέρχεται από τον πλακούντα και, μετά από ειδική επεξεργασία, χρησιμοποιείται στην αποκατάσταση παθήσεων της οφθαλμικής επιφάνειας. Χάρη στις αντιφλεγμονώδεις και επουλωτικές της ιδιότητες, βοηθά στην αναγέννηση του κερατοειδούς και του επιπεφυκότα, δημιουργώντας ένα ιδανικό περιβάλλον για την επούλωση των ιστών.
Η μεταμόσχευση αμνιακής μεμβράνης (AMT) εφαρμόζεται είτε ως μόνιμο μόσχευμα για την αποκατάσταση ελλειμμάτων του κερατοειδούς είτε ως προσωρινή κάλυψη με στόχο τη μείωση της φλεγμονής και την ταχύτερη επούλωση. Μπορεί επίσης να συνδυαστεί με μεταμόσχευση κερατοειδούς σε πιο σύνθετες περιπτώσεις.
Πότε εφαρμόζεται;
Η τεχνική χρησιμοποιείται σε πολλές σοβαρές παθήσεις της οφθαλμικής επιφάνειας, όπως:
- επίμονα έλκη και επιθηλιακά ελλείμματα κερατοειδούς
- χημικά ή θερμικά εγκαύματα
- λοιμώξεις του κερατοειδούς
- φυσαλιδώδη και ταινιοειδή κερατοπάθεια
- εκφυλιστικές ή αυτοάνοσες παθήσεις
- αποκατάσταση μετά από χειρουργείο πτερυγίου ή κερατοειδούς
Σε περιπτώσεις σοβαρών ελκών ή διάτρησης του κερατοειδούς, η αμνιακή μεμβράνη μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, μειώνοντας τη φλεγμονή, τον πόνο και τον κίνδυνο ουλοποίησης ή απόρριψης μοσχεύματος.
Επιπλέον, σε ασθενείς με λοιμώδη κερατίτιδα ή χρόνια προβλήματα επούλωσης, η χρήση της συμβάλλει στην ταχύτερη αποκατάσταση της επιφάνειας του ματιού και στη βελτίωση της ποιότητας όρασης.